"CBAM" กระทบส่งออกไทยไปEU แนะรัฐเร่งหนุน SMEs ปรับตัวรับเกณฑ์คาร์บอนต่ำ

ตั้งแต่ วันที่ 1 ม.ค. 2569 ที่ผ่านมา EU ได้เริ่มบังคับให้ผู้นำเข้าสินค้าต้องซื้อ เอกสารรับรองการจ่ายค่าธรรมเนียม หรือ CBAM Certificate ตามปริมาณ ก๊าซเรือนกระจกที่เกินกว่า benchmark value สำหรับสินค้า CBAM 6 ประเภท ได้แก่ ซีเมนต์ เหล็ก/เหล็กกล้า อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน  โดยนางกรรณิการ์ ธรรมพานิชวงค์ หัวหน้ากลุ่มงานวิจัย สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ เปิดเผยว่า หลังจากมีการประกาศว่าจะใช้มาตรการ CBAM ในปี 2563

สถาบันป๋วย อึ๊งภากรณ์

ผลการวิจัยของสถาบัน พบว่า มูลค่าการส่งออกสินค้า CBAM ไป EU ของผู้ส่งออกไทยลดลง 14% เมื่อเทียบกับผู้ส่งออกสินค้าอื่นๆไปยัง EU 

และ หลังจากที่มาตรการ CBAM เริ่มบังคับใช้ในปี 2566 พบว่า การส่งออกลดลงซ้ำอีกถึง 24% ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าผู้ส่งออกสินค้า CBAM ของไทยนั้น เริ่มได้รับผลกระทบจากมาตรการดังกล่าวแล้ว ถึงแม้ว่า EU เพิ่งเริ่มบังคับให้มีการซื้อ CBAM Certificate เมื่อวันที่ 1 ม.ค. 2569 ก็ตาม 

โดยผู้ส่งออกที่ได้รับผลกระทบจะอยู่ในกลุ่มผู้ส่งออกสินค้าประเภทเหล็กและเหล็กกล้า และอลูมิเนียม ซึ่งมีส่วนแบ่งการส่งไปยังสหภาพยุโรปจํานวนมาก ขณะที่สินค้าประเภทซีเมนต์มีผู้ส่งออกเพียงไม่กี่ราย ส่วนมากส่งผลกระทบต่อผู้ส่งออกรายเล็กที่ยังไม่มีข้อมูลคาร์บอนฟุตปริ้นท์ที่แฝงไปกับสินค้าที่ส่งออกไปยังสหภาพยุโรป เมื่อสินค้าถูกส่งไปยังชายแดนสหภาพยุโรป ทำให้สหภาพยุโรปอาจไปเลือกใช้ค่าก๊าซเรือนกระจกในสัดส่วนค่อนข้างสูง ส่งผลให้เมื่อถึงเวลาบังคับใช้มาตรการ CBAM ผู้นําเข้าจะเสียประโยชน์ในการจ่าย CBAM Certificate  ที่สูงขึ้น 

คอนเทนต์สำหรับคุณ By Blue Dot

เนื้อหาคัดสรรคุณภาพ

กระแสความยั่งยืนโลกยังไม่แผ่ว เตือนผู้ประกอบการไทยเตรียมรับมือ EU CBAM

27 ก.ย. 2568

อำพลฟูดส์ร่วมกับหอการค้าไทยเปิดโครงการ Heart to Heart

28 เม.ย. 2568

นอกจากนี้ ยังพบว่า มาตรการ CBAM นั้น ยังส่งผลกระทบทางอ้อม ต่อการส่งออกสินค้าที่ไม่ได้อยู่ในขอบเขตของมาตรการดังกล่าว หรือ ที่เรียกว่าสินค้า non-CBAM ไปยัง EU ด้วย

ดังนั้น ภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรเร่งส่งเสริมผู้ประกอบการ โดยเฉพาะผู้ส่งออกรายเล็ก สร้างความพร้อมจัดเตรียมข้อมูลของปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่แฝงไปกับสินค้า ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการรายเล็กเข้าถึงแหล่งเงินทุนและกองทุนในการลงทุนเทคโนโลยีเพื่อลดก๊าซเรือนกระจก การจ้างผู้ทวนสอบก๊าซเรือนกระจกที่มีอยู่อย่างจํากัด 

และที่สําคัญต้องเร่งส่งเสริมให้หาตลาดส่งออกใหม่ เตรียมรับมือกับมาตรการ CBAM ในระยะยาว ซึ่งต้องดําเนินการควบคู่กับการผลักดัน พ.ร.บ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ  

ทั้งนี้ หลายประเทศในอาเซียนที่เศรษฐกิจกำลังเจริญเติบโต ได้เตรียมความพร้อมให้แก่ผู้ประกอบการไปแล้ว ทั้งเตรียมข้อมูลด้านคาร์บอนฟุตปริ้นท์ การส่งเสริมการลงทุนพลังงานสะอาด โดยเฉพาะในประเทศเวียดนาม ที่มีการส่งเสริมการติดตั้งพลังงานโซลาร์ในกระบวนการผลิตมากขึ้น
 
โดยแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP) ได้คํานึงการเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดเข้าไปด้วยแล้ว ในระยะยาวสิ่งที่เป็นอุปสรรคของประเทศไทยคือ โครงสร้างไฟฟ้าที่มีการซื้อขายผ่าน 3 หน่วยงานของการไฟฟ้าฯ จึงได้มีการหารือการทบทวน การอนุญาตให้มีการซื้อขายไฟฟ้าสะอาดได้โดยตรง พร้อมกับมีการทวนสอบว่าสินค้าดังกล่าวมาจากกระบวนการผลิตที่สะอาดจริงๆ มองว่าหากไทยปรับตัวช้า หรือไม่มีการออกมาตรการอะไรเลยก็อาจจะทำให้ ผู้ประกอบการรับมือไม่ทัน กับผลกระทบของมาตรการ CBAM ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในระยะยาว